.png)
Kleszcze są dobrze znanym towarzyszem wiosny i lata. Występują w lasach, na łąkach, w ogrodach, a nawet w parkach, dlatego kluczowa jest odpowiednia ochrona i dokładne sprawdzenie ciała po pobycie na świeżym powietrzu.
W wielu regionach Europy występuje wysokie ryzyko zakażeń przenoszonych przez kleszcze. Kleszcz spotkany na łące, w ogrodzie lub pobliskim lesie może więc przenosić patogeny wywołujące poważne choroby. Kleszcze są pasożytami żywiącymi się krwią zwierząt i ludzi i mogą przenosić patogeny nabyte od poprzedniego żywiciela.
Wiele osób spędza dużo czasu na świeżym powietrzu – spacerując po lasach, wędrując po górach czy pracując w ogrodzie. Kleszcze mogą występować we wszystkich tych środowiskach. Podczas mroźnej zimy stają się nieaktywne, a wraz ze wzrostem temperatury ponownie zaczynają żerować. Ponieważ do rozwoju potrzebują krwi, najczęściej spotyka się je od wiosny do jesieni, a ich aktywność często osiąga szczyt między majem a październikiem.
Aby przejść z jednego stadium rozwojowego do kolejnego, kleszcz potrzebuje posiłku z krwi. Długi cykl życiowy pozwala mu również przez długi czas utrzymywać w organizmie patogeny.
Kleszcze preferują wilgotne lasy liściaste z gęstym podszytem, ale coraz częściej spotyka się je również w ogrodach i parkach miejskich. Czekają na niskiej roślinności i przyczepiają się do przechodzących żywicieli. Po dostaniu się na ciało szukają miejsc, w których skóra jest miękka i dobrze ukrwiona, takich jak okolice za uszami, pachy, pachwiny, skóra głowy, miejsca pod kolanami czy wokół kostek. Ich ślina zawiera substancje o działaniu znieczulającym, dlatego ukąszenie często pozostaje niezauważone.
Kleszcze nie polegają na wzroku. Wyspecjalizowany narząd czuciowy na przednich odnóżach pozwala im wykrywać ciepło, ruch, zapachy i dwutlenek węgla wydychany przez potencjalnego żywiciela. Nie skaczą ani nie latają – przyczepiają się do człowieka lub zwierzęcia podczas bezpośredniego kontaktu z roślinnością. Następnie przemieszczają się do odpowiedniego miejsca o cienkiej skórze, wkłuwają aparat gębowy i wydzielają ślinę zawierającą substancje przeciwkrzepliwe i znieczulające.
To właśnie ślina stanowi zagrożenie, ponieważ zakażony kleszcz podczas żerowania może przenieść na nowego żywiciela drobnoustroje wywołujące choroby.
Gruczoły ślinowe kleszcza wydzielają enzymy, substancje przeciwkrzepliwe i znieczulające. Dlatego początkowe ukąszenie zwykle nie jest odczuwalne. Szybkie usunięcie kleszcza jest ważne, ponieważ prawdopodobieństwo przeniesienia niektórych patogenów może rosnąć wraz z czasem pozostawania zakażonego kleszcza w skórze.
Użyj cienkiej, spiczastej pęsety. Chwyć kleszcza możliwie blisko skóry i aparatu gębowego, a nie za powiększony odwłok, i wyciągnij go zdecydowanie pionowo do góry. Nie smaruj kleszcza olejem, wazeliną ani innymi tłustymi substancjami, ponieważ podrażnienie może zwiększyć wydzielanie śliny i treści jelitowej.
Słowenia jest obszarem, na którym zakażenia przenoszone przez kleszcze występują często. Dwie najbardziej znane choroby to borelioza z Lyme i kleszczowe zapalenie mózgu.
Borelioza z Lyme jest najczęstszą chorobą przenoszoną przez kleszcze w Słowenii i występuje na terenie całego kraju. Wywołują ją bakterie Borrelia. Obecnie nie ma szczepionki dla ludzi przeciw boreliozie z Lyme.
Pierwsze objawy mogą pojawić się od kilku dni do kilku tygodni po zakażeniu. Bezbolesne zaczerwienienie może stopniowo rozszerzać się na zewnątrz i przyjmować postać pierścienia z jaśniejszym środkiem. Zmiana skórna nie zawsze rozwija się bezpośrednio w miejscu ukąszenia i u niektórych zakażonych osób może w ogóle nie wystąpić.
Nieleczone zakażenie może zaatakować układ nerwowy, stawy lub serce. Każda osoba, u której po ukąszeniu kleszcza pojawi się powiększające się zaczerwienienie lub inne niepokojące objawy, powinna szybko zasięgnąć porady lekarza. Boreliozę z Lyme leczy się antybiotykami.
Kleszczowe zapalenie mózgu jest poważną wirusową infekcją ośrodkowego układu nerwowego przenoszoną przez ukąszenie zakażonego kleszcza. W początkowej fazie objawy mogą przypominać grypę i obejmować ból głowy, gorączkę oraz bóle mięśni. Po przejściowej poprawie może wystąpić druga faza z wysoką gorączką, silnym bólem głowy, nudnościami, wymiotami, drżeniem, a w niektórych przypadkach zaburzeniami świadomości lub koncentracji.
Nie ma swoistego leczenia przeciwwirusowego KZM, ale szczepienie zapewnia skuteczną ochronę. Odstępy między dawkami przypominającymi powinny być zgodne z aktualnymi zaleceniami zdrowia publicznego.
Podczas pobytu w ogrodach, na łąkach, w lasach lub górach stosuj kilka metod ochrony jednocześnie. Noś długą, najlepiej jasną odzież, wkładaj nogawki spodni do skarpet oraz stosuj odpowiednie obuwie i nakrycie głowy. Podczas pracy w ogrodzie przydatne mogą być wysokie buty.
Zwierzęta domowe również mogą przynieść kleszcze do domu, dlatego należy je odpowiednio zabezpieczać i regularnie sprawdzać. W otoczeniu domu często koś trawnik i unikaj gęstej, niekontrolowanej roślinności, w której kleszcze mogą się utrzymywać.
Dla dodatkowej ochrony zastosuj odpowiedni repelent przeciw kleszczom. Effect Protect Repellent przeciw kleszczom, który można zgodnie z etykietą produktu nanosić na odsłoniętą skórę lub odzież i zapewnia ochronę do 7 godzin. Jego łagodny, kremowy balsam pozostawia suchą, nieklejącą warstwę i przy stosowaniu zgodnie z instrukcją nadaje się dla całej rodziny, w tym dzieci powyżej 3. roku życia. Może być również stosowany razem z preparatem przeciwsłonecznym.
Produkty biobójcze należy stosować z zachowaniem środków ostrożności. Przed użyciem zawsze przeczytaj etykietę i informacje o produkcie.
